Najważniejsze w skrócie
- Oprysk wirusobójczy to dezynfekcja powierzchni preparatem biobójczym o potwierdzonym działaniu na wirusy. Preparat nanosi się opryskiwaczem na duży obszar naraz.
- Oprysk wirusobójczy ma sens po konkretnym zdarzeniu, na przykład po ognisku zakażeń norowirusowych w stołówce, hotelu albo zakładzie. W codziennej pracy wystarcza mycie i dezynfekcja powierzchni dotykowych.
- Norma PN-EN 14476 opisuje test w zawiesinie, w którym preparat wirusobójczy musi zmniejszyć miano wirusa co najmniej 10 000 razy.
- Norowirus nie ma osłonki, dlatego preparat opisany jako skuteczny wobec wirusów osłonkowych nie wystarczy przy zachorowaniach żołądkowych.
- Oprysk wirusobójczy nie działa na wirusy w powietrzu i nie zabezpiecza powierzchni na kolejne dni.
Oprysk wirusobójczy to dezynfekcja powierzchni preparatem biobójczym o potwierdzonym działaniu na wirusy. Preparat nanosi się opryskiwaczem na duży obszar naraz. W firmie taki zabieg ma sens po zdarzeniu: po zachorowaniach żołądkowych w stołówce, hotelu albo zakładzie, po wymiotach na hali, przed ponownym otwarciem obiektu po ognisku zakażeń. MIXTUM wykonuje taki zabieg w całej Polsce. W codziennej pracy nie jest potrzebny, bo wystarcza mycie i dezynfekcja powierzchni dotykowych przez twój personel.
Kiedy oprysk ma sens
- Ognisko zakażeń przewodu pokarmowego, na przykład norowirusowych, w stołówce, hotelu, domu opieki albo zakładzie. Główny Inspektorat Sanitarny wymienia skażone powierzchnie wśród dróg zakażenia i zaleca systematyczną dezynfekcję powierzchni skażonych norowirusem.
- Duże powierzchnie skażone jednocześnie, których personel nie zdąży w rozsądnym czasie umyć butelką i ścierką: sanitariaty w całym budynku, szatnie, hale.
- Obiekt, który po zdarzeniu trzeba oddać do użytku z protokołem, na przykład na potrzeby Państwowej Inspekcji Sanitarnej albo ubezpieczyciela.
Kiedy wystarczy personel ze ścierką
Po okresie, w którym biura i sklepy opryskiwano na wszelki wypadek, trzeba powiedzieć to wprost. Amerykańskie CDC podaje, że w większości sytuacji regularne mycie wystarcza, a dezynfekcja jest potrzebna tam, gdzie ktoś wyraźnie chorował, na przykład wymiotował. CDC odradza też zamgławianie i opryski wielkopowierzchniowe jako podstawową metodę dezynfekcji powierzchni, chyba że przewiduje je etykieta preparatu.
Po pojedynczym przypadku choroby w biurze przetarcie klamek, poręczy, blatów, klawiatur, telefonów i sanitariatów preparatem wirusobójczym da więcej niż oprysk całego piętra. Oprysk nie działa na wirusy w powietrzu i nie zabezpiecza powierzchni na kolejne dni. Jeśli dzwonisz do nas z takim przypadkiem, usłyszysz właśnie to.
Co musi mieć preparat
- Pozwolenie, wpis do Wykazu Produktów Biobójczych i grupę produktową zgodną z miejscem użycia. Na powierzchnie mające kontakt z żywnością potrzebna jest grupa 4.
- Działanie wirusobójcze potwierdzone badaniem według normy. Na etykietach najczęściej pojawia się PN-EN 14476, czyli test w zawiesinie opracowany dla obszaru medycznego. W tym teście preparat musi zmniejszyć miano wirusa co najmniej 10 000 razy. Dla obszaru żywności, przemysłu, gospodarstw domowych i instytucji w 2025 r. przyjęto normę EN 17914.
- Właściwy zakres działania. PN-EN 14476 rozróżnia pełne działanie wirusobójcze, ograniczone spektrum i działanie wyłącznie wobec wirusów osłonkowych. Norowirus nie ma osłonki, dlatego preparat opisany jako skuteczny wobec wirusów osłonkowych nie wystarczy przy zachorowaniach żołądkowych.
Liczba w rodzaju "99,9 procent wirusów" na ulotce to wynik testu laboratoryjnego w określonych warunkach, a nie obietnica dla twojej stołówki. W pomieszczeniu skuteczność zależy od tego, czy powierzchnia była czysta, czy preparat ją zmoczył i czy pozostał na niej przez czas kontaktu podany na etykiecie.
Zachorowania wśród pracowników zakładu spożywczego
W zakładzie spożywczym dezynfekcja jest drugim krokiem, nie pierwszym. Załącznik II rozporządzenia (WE) nr 852/2004 mówi, że osoba z chorobą, która może być przenoszona przez żywność, na przykład z biegunką, nie może pracować z żywnością, a pracownik ma obowiązek od razu zgłosić objawy. Najpierw odsuwasz więc chorych od produkcji i oceniasz, czy produkt był narażony. Potem dezynfekujesz sanitariaty, szatnie, stołówkę i powierzchnie dotykowe na trasie tych osób. Zapisz to w rejestrze działań korygujących razem z decyzją o produkcie, bo o ten ciąg zdarzeń zapyta inspektor.
Jak przebiega zabieg
Najpierw usuwa się zabrudzenia i wydaliny, bo brud osłania wirusy przed preparatem. Potem nanosimy preparat tak, żeby powierzchnie pozostały mokre przez czas kontaktu podany na etykiecie. Zaczynamy od miejsc najbardziej narażonych: sanitariatów, klamek, poręczy, blatów. Powierzchnie mające kontakt z żywnością spłukuje się wodą pitną, jeśli wymaga tego etykieta. Po wyschnięciu i przewietrzeniu pomieszczenie wraca do użytku, a ty dostajesz protokół z nazwą preparatu, numerem pozwolenia, strefami i czasem kontaktu oraz kartę charakterystyki. Jeśli potrzebujesz dezynfekcji bez chemii w szczelinach i przy maszynach, zobacz dezynfekcję termiczną suchą parą.
