Najważniejsze w skrócie
- Odstraszanie ptaków w obiekcie przemysłowym oznacza trwałe odcięcie miejsc siadania i gniazdowania, a nie jednorazowe spłoszenie gołębi.
- Gołąb miejski jest objęty ochroną częściową. Wolno go płoszyć i usuwać jego gniazda, z wyjątkiem gniazd z pisklętami (§ 6 ust. 5 rozporządzenia z 16 grudnia 2016 r.).
- Gniazda gatunków chronionych, takich jak jerzyk, wróbel czy kawka, wolno usunąć z budynku bez zezwolenia tylko od 16 października do końca lutego i wyłącznie ze względów bezpieczeństwa lub sanitarnych.
- BRCGS Food Safety Issue 9 w punkcie 4.14.7 wymaga zabezpieczeń przed ptakami, które wlatują do budynków zakładu i przesiadują nad rampami.
- Odstraszacze ultradźwiękowe nie chronią przed ptakami, bo ptaki nie słyszą ultradźwięków. Atrapy sów i jastrzębi też nie rozwiązują problemu, bo gołębie szybko się do nich przyzwyczajają.
Odstraszanie ptaków w obiekcie przemysłowym nie polega na spłoszeniu gołębi na jeden dzień. Chodzi o trwałe odcięcie miejsc siadania i gniazdowania. Zabezpieczamy hale, magazyny, zakłady spożywcze, rampy i budynki przed gołębiami oraz innymi ptakami w całej Polsce. Najpierw sprawdzamy, jakie ptaki są w obiekcie i czy można je teraz wypłoszyć. Większość gatunków gniazdujących w budynkach jest pod ochroną ścisłą, a gołąb miejski pod ochroną częściową. Potem dobieramy zabezpieczenie do miejsca, wyznaczamy termin poza lęgami i planujemy prace razem z dezynsekcją, jeśli w gniazdach żyją pasożyty.
Dla jakich obiektów
Problem z ptakami najczęściej dotyczy obiektów, w których mają dach nad głową i spokój:
- hale magazynowe i centra logistyczne, w których gołębie nocują na dźwigarach, siadają nad rampami i wlatują do środka przez otwarte bramy (więcej w artykule o gołębiach w hali magazynowej),
- zakłady spożywcze, w których ptak w budynku oznacza niezgodność opisaną wprost w BRCGS Food Safety Issue 9: punkt 4.14.7 wymaga zabezpieczeń przed ptakami wlatującymi do budynków i przesiadującymi nad rampami (pozostałe wymagania tego rozdziału zebraliśmy w artykule o ochronie przed szkodnikami w BRCGS Issue 9),
- wiaty, zadaszenia ramp, dachy z instalacjami i świetlikami,
- elewacje biurowców, obiektów usługowych i handlowych,
- strychy, stropodachy i balkony budynków wielorodzinnych, o których piszemy na stronie dla zarządców i wspólnot.
Ptaki w budynku a prawo: kogo wolno płoszyć i kiedy
Status ptaków określa rozporządzenie Ministra Środowiska z 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt. Wobec gatunków chronionych obowiązują między innymi zakazy zabijania, chwytania, niszczenia jaj, niszczenia i usuwania gniazd, umyślnego uniemożliwiania dostępu do schronień, a w okresie lęgowym także płoszenia w miejscach rozrodu (§ 6). Gatunki, które najczęściej spotkasz na budynkach, oraz okresy ich lęgów według Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska:
| Gatunek | Ochrona | Lęgi |
|---|---|---|
| gołąb miejski | częściowa | gniazdo chronione tylko wtedy, gdy są w nim pisklęta |
| jerzyk | ścisła | maj do sierpnia |
| wróbel, mazurek | ścisła | marzec do sierpnia, obecne cały rok |
| oknówka | ścisła | kwiecień lub maj do sierpnia |
| kawka | ścisła | marzec lub kwiecień do czerwca, obecna cały rok |
| pustułka | ścisła | marzec lub kwiecień do lipca, obecna cały rok |
Z tego wynikają cztery zasady dla właściciela obiektu:
- Gołębia miejskiego wolno płoszyć, usuwać jego gniazda i zamykać mu dostęp do budynku, z wyjątkiem gniazd, w których są pisklęta (§ 6 ust. 5 rozporządzenia). Bez zezwolenia nie wolno go zabijać, chwytać ani niszczyć jego jaj.
- Gniazda gatunków chronionych wolno usunąć z budynku bez zezwolenia tylko od 16 października do końca lutego i tylko wtedy, gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa lub sanitarne (§ 9 pkt 2).
- Trwałe zamknięcie otworów, w których gniazdują jerzyki, wróble czy kawki, oznacza uniemożliwianie dostępu do schronień. Wymaga zezwolenia regionalnego dyrektora ochrony środowiska (art. 56 ustawy o ochronie przyrody), a przed pracami także inwentaryzacji ptaków i nietoperzy w budynku.
- Naruszenie tych zakazów bez zezwolenia jest wykroczeniem zagrożonym karą aresztu albo grzywny (art. 131 pkt 14 ustawy).
Na strychach i w stropodachach sprawdza się też nietoperze. Są chronione, a zamknięcie otworów w złym terminie może uwięzić zimujące zwierzęta w środku. Dlatego termin prac ustala się po inwentaryzacji, a nie według kalendarza remontu.
Jak wygląda zabezpieczenie obiektu
- Oględziny: gatunki i liczba ptaków, miejsca siadania, nocowania i gniazdowania, drogi wlotu do hali, stan obróbek dachu i uszczelnień, ślady pasożytów przy gniazdach.
- Ocena prawna i termin: czy są gniazda z pisklętami, czy w budynku gniazdują gatunki chronione, czy potrzebne jest zezwolenie, kiedy można pracować.
- Dezynsekcja gniazd i szczelin, jeśli żyją w nich pasożyty. Trzeba ją wykonać przed odcięciem ptaków, co wyjaśniamy na stronie o obrzeżku gołębim.
- Usunięcie gniazd i odchodów: na mokro, w rękawicach i masce, bo zakażenia od gołębi przenoszą się głównie przez pył z zaschniętych odchodów, który trafia do dróg oddechowych.
- Zabezpieczenie dobrane do miejsca: siatka tam, gdzie trzeba odciąć całą przestrzeń (wnęki, podcienia, świetliki, przestrzeń pod wiatą), kolce albo druty naprężone na gzymsach, parapetach, belkach i oprawach, zamknięcie otworów i szczelin, a przy bramach kurtyny paskowe albo bramy szybkobieżne. Co działa, a co nie, porównujemy w artykule jak odstraszyć gołębie z hali i elewacji.
- Kontrola po sezonie: czy ptaki nie znalazły nowych miejsc obok zabezpieczonych, czy siatki są naprężone, a kolce nie zarosły gałązkami i odchodami.
Jeśli po odcięciu ptaków na konstrukcji hali zostają odchody, pióra i pył, konstrukcję trzeba oczyścić. Robimy to w ramach odkurzania konstrukcji do 10 m bez podnośnika.
Co dostajesz
- raport z oględzin: gatunki, miejsca, drogi wlotu, zdjęcia, proponowane zabezpieczenia,
- informację, czy prace wymagają zezwolenia i w jakim terminie da się je wykonać,
- protokół z wykonanych prac: dezynsekcja, usunięcie gniazd, zabezpieczenia,
- w zakładzie pod audytem opis zabezpieczeń przed ptakami, który wpinasz do programu ochrony przed szkodnikami.
Kiedy firma nie jest potrzebna i czego nie stosujemy
Pojedynczy parapet albo balkon zabezpieczysz samodzielnie kolcami albo siatką ze sklepu, jeśli zamontujesz je na całej szerokości i bez szczelin. Jerzyki albo wróble w stropodachu, które nie wchodzą do mieszkań ani do hali, lepiej zostawić w spokoju. Są pod ścisłą ochroną, a przy remoncie ich miejsca lęgowe planuje się razem z regionalną dyrekcją ochrony środowiska.
Nie polecamy odstraszaczy ultradźwiękowych, bo ptaki nie słyszą ultradźwięków. Nie polecamy też atrap sów i jastrzębi, do których gołębie szybko się przyzwyczajają. Trutki i lepy odpadają z mocy prawa: art. 54 ustawy o ochronie przyrody zakazuje chwytania i zabijania chronionych zwierząt takimi metodami, a gołąb miejski też jest chroniony.
Gdzie pracujemy
Zabezpieczenia przed ptakami montujemy na halach, magazynach i elewacjach w całej Polsce. Najkrótszy dojazd mamy z Rzezawy do Bochni, Brzeska, Wieliczki, Krakowa, Tarnowa i Nowego Sącza. Prace w dalszych województwach planujemy z wyprzedzeniem, bo wymagają oględzin, oceny prawnej i terminu poza okresem lęgowym.
Oględziny przed wyceną robimy zawsze, niezależnie od odległości. Bez wejścia na obiekt nie da się rozstrzygnąć, jakie gatunki gniazdują i czy prace wymagają zezwolenia. Zasięg opisujemy na stronie o obszarze działania.
